B.12 PUNTA BEGOÑA duela 4500 urte.

Kalkolitikoan da (K. a. 2.500-K. a. 1.800) Neolitoaren amaieran (K. a. 3.300-2.500) gertatzen hasi ziren prozesuak areagotzen direnean. Horrela, pixkanaka, aire zabaleko habitata zabaldu egiten da, material galkorrez (egurra, lastoa eta lokatza) eraikitako etxola txikien itxurako okupazioen bidez, kobazuloetako aukeren ordez. Populazioen bizimoduaren aldaketa nabarmena da, eta horri gehitu behar zaio nekazaritzaren eta artzaintzaren joera progresiboa, nahiz eta, oraindik ere, landare basatien bilketa funtsezkoa zen bizirik irauteko. Gainera, ehorzketa kolektiboaren formulak garapen handia izan zuen, horretarako monumentu arkitektonikoak eraikiz: trikuharriak. Beste alde batetik, lanabesak harrizkoak, hezurrezkoak eta zeramikazkoak ziren oraindik ere, eta Kalkolitikoaren azken faseetan bakarrik agertzen dira lehen metalurgia-adierazpenak.

Punta Begoñako galerien goiko terrazan hasierako Kalkolitikoko kokaleku bat zegoela egiaztatzeak agerian uzten du historiaurreko garaian jada toki hori paisaia estrategikoaren puntu bat zela, eta bertatik lurraldea kontrolatzen zela.
Orain arte lurpetik ateratako hondakinak eta arrastoak biztanle-talde bat aldi baterako bizi izan zen bizileku batekoak dira. Horrela, egiten ziren jarduerak biziraupenarekin lotuta zeuden. Etorkizuneko indusketa-kanpainek informazio gehiago emango dute horiei buruz.
Oraingoz, labur bilduz, bi etxola-fondo handitan, lau beherapenetan edo jangunetan – bi fondo handi horiei lotutako egitura osagarriak izan daitezkeenak – eta material arkeologiko sorta baten aurkitu diren ebidentziak aurkitu dira.

• Txabolen fondoak: bi kasuetan substratu geologikoan egindako beherapenak dira, garapen desberdinarekin. Fondo horiek zurez, lastoz eta lokatzez egindako eraikuntza horiek lurrean utzi zuten arrastoari dagozkio.
• Janguneak: induskatutako lau adibideetan, zulo zirkularrak dira, tamaina txikikoak, elikagaiak biltzeko edo biltegiratzeko balio izan zutenak.
• Material arkeologikoa: zeramikaz gain -laua-, hezur-zatiren bat, zepa-hondarrak eta silex zehaztugabeak; halaber, silexean landutako zenbait objektu lehengoratu ahal izan dira. Horien artean bereziki nabarmentzen da gezi punta bat.